
«داستان این نقاشی را برایم میگویی؟»
وقتی کودکان با مدادرنگی حرف میزنند؛ معرفی کتاب «تفسیر نقاشی کودکان»
گاهی تمام ماجرا روی یک برگه اتفاق میافتد؛ خانهای با پنجرههای بزرگ، خورشیدی در گوشه کاغذ و آدمهایی که دستهایشان به هم رسیده است. کودک نقاشی را نشانمان میدهد و ما میگوییم: «چه قشنگ!» اما شاید بتوانیم کمی بیشتر مکث کنیم و بپرسیم: «دوست داری داستانش را برایم تعریف کنی؟»
کتاب «تفسیر نقاشی کودکان» نوشته میشل ویمر، با ترجمه زهرا عبداللهزاده و منتشرشده در نشر هیرمند، با زیرعنوان «راهنمای عملی دنیای احساسی کودکان» به سراغ موضوعی میرود که برای بسیاری از پدرها، مادرها و مربیان جذاب است: چگونه به نقاشیهای کودکان دقیقتر نگاه کنیم؟
پشت این خطها چه داستانی هست؟
برای بزرگترها، نقاشی اغلب تصویری است که باید شبیه چیزی باشد؛ درخت باید سبز باشد، آسمان آبی و آدمها اندازهای معقول داشته باشند. اما روی کاغذ کودک، درخت میتواند بنفش باشد و یک گل از خانه هم بزرگتر شود.
برای همراهشدن با چنین تصویری، شاید بهتر باشد ابتدا انتظارهای خودمان از یک نقاشی «درست» را کنار بگذاریم. بهجای اصلاح رنگها و اندازهها، میتوانیم کنجکاو باشیم: اینجا کجاست؟ این شخصیت چه میکند؟ بعد از این چه اتفاقی میافتد؟
همین پرسشها فرصتی فراهم میکنند تا به روایت کودک گوش بدهیم؛ روایتی که با نگاهکردن به تصویر، بهتنهایی نمیشنویم.
معرفی کتاب «تفسیر نقاشی کودکان» نشر هیرمند
عنوان این کتاب دعوتی است برای توجه بیشتر به دنیایی که کودکان روی کاغذ میسازند. زیرعنوان آن، «راهنمای عملی دنیای احساسی کودکان»، نیز جهت کلی اثر را روشن میکند: نزدیکشدن به تجربهها و احساسات کودک از مسیر نقاشی.
اگر هنگام دیدن نقاشی فرزندتان یا کودکان کلاس، پرسشهای زیادی در ذهن دارید، موضوع این کتاب میتواند برایتان جذاب باشد. پرسشهایی درباره شیوه نگاهکردن به تصویر، توجه به جزئیات و رابطه میان نقاشی و دنیای احساسی کودک.
در کنار مطالعه چنین کتابی، یک نکته را باید به خاطر داشت: از یک نقاشی یا یک رنگ، بهتنهایی نمیتوان درباره شخصیت یا سلامت روان کودک نتیجه قطعی گرفت. بهتر است نقاشی را فرصتی برای شناخت و گفتوگو بدانیم و از برچسبزدن به کودک پرهیز کنیم.

دفعه بعد که کودک نقاشیاش را نشانمان داد
لازم نیست هر نقاشی به جلسه پرسشوپاسخ تبدیل شود. گاهی کودک فقط میخواهد حاصل کارش را ببینیم و در لذت آن شریک شویم. اگر خودش مایل به صحبت بود، میتوانیم گفتوگو را با جملههایی ساده ادامه بدهیم:
- «دوست داری درباره نقاشیات برایم بگویی؟»
- «این قسمت را چطور کشیدی؟»
- «کدام بخشش را بیشتر دوست داری؟»
- «برای نقاشیات چه اسمی میگذاری؟»
بهتر است پرسشها پاسخ را از پیش تعیین نکنند. مثلاً بهجای «این آدم ناراحت است؟» بپرسیم: «این آدم چه حالی دارد؟» و اجازه بدهیم کودک، با کلمات خودش، تصویر را توضیح دهد.
گاهی هم پاسخش کوتاه است: «همینطوری کشیدم!» این پاسخ را هم میتوان پذیرفت؛ قرار نیست پشت هر خط، حتماً رازی پیدا کنیم.
این کتاب برای چه کسانی جذاب است؟
موضوع «تفسیر نقاشی کودکان» برای والدینی که دوست دارند با توجه بیشتری همراه فرزندشان باشند، مربیان مهدکودک و آموزگاران، و علاقهمندان به دنیای کودکی و بیان هنری، خواندنی است.
برای شروع این همراهی، لازم نیست نقاش ماهری باشیم. میتوانیم از یک تغییر کوچک آغاز کنیم: دفعه بعد که کودک برگهای رنگی به دستمان داد، کمی بیشتر نگاه کنیم و برای شنیدن داستانش وقت بگذاریم.
کتاب «تفسیر نقاشی کودکان» نشر هیرمند را ببینید و با موضوع دنیای احساسی کودکان از دریچه نقاشی آشنا شوید.